Share, , Google Plus, Pinterest,

Print

Posted in:

«Υπατία» το νέο κύμα κακοκαιρίας στην Ήπειρο – Αλλά ποια ήταν;

Το νέο καιρικό φαινόμενο υπό αυτό το όνομα θα φέρει στη χώρα μας βροχές και παγωνιά. Η Υπατία, μία από τις μεγαλύτερες φιλοσόφους της Αλεξάνδρειας, ήταν ένας άνθρωπος ζεστός, αλλά είχε φριχτό τέλος, από… Χριστιανούς

Ο «Ραφαήλ» σάρωσε την Ελλάδα τις τελευταίες ημέρες του 2018, η χώρα -τις πρώτες ημέρες του 2019- αναστατώθηκε από την επίσκεψη της κακοκαιρίας «Σοφίας», η οποία ήρθε με άγριες διαθέσεις – χαμηλές θερμοκρασίες, χιόνια, βροχές. Ακολούθησε ο «Τηλέμαχος», μετά τα Θεοφάνεια, ο οποίος έβαλε την Ελλάδα στη βαθιά κατάψυξη, με πολικές -κυριολεκτικά- θερμοκρασίες.

Τώρα, είναι η ώρα να έρθει η «Υπατία», ένα νέο κύμα κακοκαιρίας το οποίο θα επηρεάσει τη χώρα από την Τετάρτη 09/01, με κύρια χαρακτηριστικά τα -κατά τόπους ισχυρά- φαινόμενα και τους θυελλώδεις έως πολύ θυελλώδεις νοτιάδες στα πελάγη.
Στο βίντεο που ακολουθεί μπορείτε να παρακολουθήσετε τη θέση του βαρομετρικού χαμηλού που σχετίζεται με αυτή την κακοκαιρία, καθώς και την εξέλιξη των φαινομένων (βροχές-καταιγίδες-χιονοπτώσεις) από το βράδυ της Τρίτης 08/01 έως το πρωί της Παρασκευής 11/01.

Έτσι, μετά το «ταυ» του «Τηλέμαχου», ακολουθεί το «ύψιλον» και επελέγη το «Υπατία».

Η πιο γνωστή Ελληνίδα με αυτό το όνομα ήταν μια νεοπλατωνική φιλόσοφος, αστρονόμος και μαθηματικός. Έζησε και δίδαξε στην Αλεξάνδρεια της Ρωμαϊκής (Βυζαντινής) Αιγύπτου, όπου και δολοφονήθηκε από όχλο φανατικών χριστιανών. Θεωρείται η πρώτη γυναίκα που διακρίθηκε στα Μαθηματικά.

Η Υπατία γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια το 370 και ήταν κόρη του μαθηματικού και αστρονόμου Θέωνα του Αλεξανδρέως (335-405). Έλαβε πολύ καλή εκπαίδευση στην Αθήνα και στην Ιταλία. Στην Αθήνα παρακολούθησε μαθήματα στη νεοπλατωνική σχολή του Πλούταρχου του Νεότερου και της κόρης του Ασκληπιγένειας, ενώ μαθήτευσε και κοντά στο Πρόκλο και τον Ιεροκλή.

hypatia.jpg

Μετά την επιστροφή της στην Αλεξάνδρεια ανέλαβε την εκεί σχολή των Πλατωνιστών, που ακολουθούσε τη διδασκαλία του Πλωτίνου, ενός από τους πρώτους νεοπλατωνιστές φιλοσόφους. Η ευγλωττία της Υπατίας, η σπάνια μετριοφροσύνη της και η ομορφιά της, σε συνδυασμό με τα αξιοσημείωτα πνευματικά της χαρίσματα, προσέλκυσαν μεγάλο αριθμό μαθητών.

Η Υπατία αποτελούσε σύμβολο της μάθησης και της επιστήμης, οι οποίες την εποχή εκείνη ταυτίζονταν ευρέως -από τους πρώτους Χριστιανούς- με την ειδωλολατρία. Έτσι, υπήρξε το επίκεντρο της έντασης μεταξύ χριστιανών και εθνικών (μη χριστιανών), οι οποίες ταλαιπώρησαν αρκετά την Αλεξάνδρεια εκείνη την περίοδο.

Μετά την άνοδο του Κυρίλλου στον πατριαρχικό θρόνο της Αλεξανδρείας το 412, η Υπατία βρέθηκε στο στόχαστρο του πατριάρχη, εξαιτίας της σχέσης της με τον Ορέστη, τον έπαρχο της πόλης, που ήταν ειδωλολάτρης, όπως αναφέρει στο έργο του «Εκκλησιαστική Ιστορία» ο ιστορικός Σωκράτης ο Σχολαστικός. Στις 8 Μαρτίου του 415 η Υπατία δολοφονήθηκε με χαρακτηριστική αγριότητα (με διαμελισμό) από μια ομάδα φανατισμένων χριστιανών, που την αποτελούσαν μοναχοί και οπαδοί του Κυρίλλου. Η Εκκλησία, βέβαια, ουδέποτε παραδέχτηκε οποιαδήποτε συμμετοχή σε αυτό το έγκλημα. Ανεξάρτητα από το ακριβές κίνητρο της δολοφονίας της, η φυγή πολλών λογίων αμέσως μετά το γεγονός σήμανε την αρχή του μαρασμού της Αλεξάνδρειας ως πνευματικού κέντρου.

hypatia-murdered-631.jpg_800x600_q85_crop.jpg

Πριν από αυτό, η Υπατία έγραψε σχόλια στην «Αριθμητική» του Διόφαντου του Αλεξανδρέως, στα «Κωνικά» του Απολλώνιου από την Πέργη, και στον αστρονομικό κανόνα του Πτολεμαίου (Αλμαγέστη). Αυτά τα έργα της χάθηκαν, αλλά οι τίτλοι τους, σε συνδυασμό με τις επιστολές του Συνέσιου, ο οποίος τη συμβουλευόταν για την κατασκευή του Αστρολάβου, δείχνουν ότι είχε αφιερωθεί ιδιαίτερα στην Αστρονομία και τα Μαθηματικά.

Η ύπαρξη αυστηρά φιλοσοφικών έργων της μας είναι άγνωστη. Η φιλοσοφία της, περισσότερο λόγια και επιστημονική ως προς τη φύση της και λιγότερο απόκρυφη, αποτέλεσε την πεμπτουσία του Αλεξανδρινού Νεοπλατωνισμού. Η συνεισφορά της στην επιστήμη –αμφισβητούμενη, πάντως- περιλαμβάνει τη χαρτογράφηση ουράνιων σωμάτων και την ανακάλυψη του αραιόμετρου ή πυκνόμετρου, ενός ειδικού οργάνου που προσδιορίζει την πυκνότητα των διαφόρων υγρών.

Ο αστεροειδής 238 Υπατία, που ανακαλύφθηκε το 1884, πήρε το όνομά του από την ιστορική αυτή μορφή.

Η Υπατία επανήλθε στο προσκήνιο το 2009, μέσα από την ταινία του Ισπανο-χιλιανού σκηνοθέτη Αλεχάντρο Αμενάμπαρ «Αγορά» (“Agora”, ο πρωτότυπος τίτλος), η οποία επικεντρώνεται στα τελευταία χρόνια της ζωής της. Την υποδύθηκε η Αγγλίδα ηθοποιός Ρέιτσελ Βάις.

Αν και δεν μπορούμε να αρνηθούμε ότι ήταν μια σπουδαία μαθηματικός και φιλόσοφος της εποχής της, η Υπατία έμεινε γνωστή πιο πολύ για τη διδασκαλία της, για τον «ζεστό» τρόπο μετάδοσης της γνώσης της στους μαθητές της.

fwt_7.jpg

Σήμερα, η «Υπατία» θα φέρει βροχές και κρύο στην Ελλάδα. Αλλά ο διευθυντής Ερευνών του Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, μας θυμίζει ότι απλώς «βαπτίσθηκε» άλλο ένα καιρικό φαινόμενο με όνομα από την αρχαιότητα και ότι δεν υπάρχει κανένας συσχετισμός της ζωής και του έργου της Υπατίας με τα ακραία φαινόμενα που θα φέρει το νέο βαρομετρικό.

Ας ευχηθούμε να μη θυμόμαστε έπειτα από χρόνια τις συνέπειες της «Υπατίας» στη χώρα μας, αλλά να συνεχίσουμε να μνημονεύουμε ότι στην ιστορία των επιστημών, για δεκαπέντε αιώνες, ήταν η μοναδική γυναίκα που συναντάμε και η πρώτη που δίδαξε δημόσια. Ταυτόχρονα, αποτέλεσε αδιαμφισβήτητο σύμβολο της ισότητας των φύλων, ούσα ταυτόχρονα και μάρτυρας της γνώσης, ένας πρόδρομος του Διαφωτισμού.